สรุปสั้นๆ — Less-K
- ใช้เพื่อลดโพแทสเซียมในเลือด
- ขณะกินยานี้ควรเลี่ยงน้ำหวานที่มี Sorbitol
- กินยานี้แล้วต้องติดตามค่าโพแทสเซียม ควรไปตรวจตามนัด
- ผลข้างเคียงที่พบบ่อย คือ ท้องผูก
- หากมีอาการปวดท้องรุนแรง ขับถ่ายเป็นสีดำ หรือถ่ายไม่ออกควรหยุดยาแล้วกลับไปพบแพทย์ทันที
กินยังไง? 💊
Less-K ประกอบด้วย Calcium polystyrene sulfonate 5 g
กินปริมาณตามที่แพทย์/เภสัชกรแนะนำมาอย่างเคร่งครัด
- ปกติกินยาครั้งละ 3 ซอง (15 กรัม/ครั้ง) หรือจำนวนตามที่แพทย์/เภสัชกรแนะนำ
- กินวันละ 1-2 รอบ หรือความถี่ตามที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำ
- ผสมยากับน้ำสะอาดประมาณ 1 แก้ว
- คนให้ทั่วแล้วดื่ม
- ถ้ามียาประจำตัวที่กินอยู่ควรกินให้ห่างกับยานี้อย่างน้อย 3 ชั่วโมง
- ไม่ควรกินนมหรือยาลดกรดพร้อมยานี้
🧑⚕️ ปรึกษาแพทย์/เภสัชก่อนใช้ยา
คำแนะนำในการใช้ยา Less-K
# ยานี้ทำให้ท้องผูกได้ง่าย
- ช่วงที่เริ่มกินยานี้แพทย์อาจให้ยาระบายมากินด้วย เนื่องจากยานี้อาจทำให้ท้องผูกมากขึ้น
- แต่ไม่ควรใช้ยาระบายที่มี Sorbitol และ Magnesium เป็นองค์ประกอบ
# กินน้ำเยอะๆ
- ขณะที่กินยานี้ควรดื่มน้ำเยอะๆ ถ้าดื่มน้ำน้อยอาจทำให้อุจจาระแข็งง่ายขึ้น
# ไม่ควรกินน้ำหวานที่มี sorbitol ช่วงที่กินยานี้
- ไม่ควรกินน้ำหวานที่มี Sorbitol พร้อมกับยานี้ เพราะเพิ่มความเสี่ยงต่อระบบทางเดินอาหาร
# มักกินยานี้ช่วงสั้นๆ เท่านั้น
- การกินยานี้เพื่อลดระดับโพแทสเซียมในเลือดมักกินยานี้ระยะสั้นเท่านั้น มักไม่เกิน 7 วัน
- ยกเว้นกินภายใต้คำแนะนำของแพทย์บางกรณี
# ควรหยุดยาทันทีถ้าพบกรณีดังต่อไปนี้และกลับไปพบแพทย์ทันที
- ปวดท้องรุนแรงหลังกินยา
- อุจจาระที่ถ่ายออกมาเป็นสีดำ (อาจเลือดออกในทางเดินอาหาร)
- ไม่สามารถอุจจาระได้
ผลข้างเคียง
พบบ่อย:
- ท้องผูก (พบบ่อยที่สุด)
- ภาวะที่อุจจาระแข็งและแห้งจนเป็นก้อนขนาดใหญ่ อุดตันอยู่ในลำไส้ใหญ่ส่วนปลายหรือทวารหนัก ทำให้ไม่สามารถขับถ่ายออกมาได้ตามปกติ
ควรหยุดยา/พบแพทย์ทันที หากพบอาการเหล่านี้:
- ผื่น หายใจลำบาก บวมหน้า/ปาก/คอ (อาการแพ้)
ใครควรระวัง/ไม่ควรใช้
ห้ามใช้ในกรณี:
- เคยแพ้ยานี้
- ลำไส้อุดตันหรือเพิ่งผ่าตัดลำไส้มา
- ท้องผูกรุนแรง
⚠️ ระวังการใช้ร่วมกับยาอื่น
- Less-K ประกอบด้วยเรซินที่สามารถจับกับโมเลกุลยาอื่นๆ ที่กินเข้าไปพร้อมกัน หรือใกล้เคียงกัน ดังนั้นโดยทั่วๆ ไปแล้วจะแนะนำให้กินห่างกับยาตัวอื่นอย่างน้อย 3 ชั่วโมง
- ไม่ควรใช้ยานี้กับน้ำหวานที่มี Sorbitol เพราะมีรายงานผลข้างเคียงที่รุนแรง
- ไม่ควรใช้ร่วมกับยาระบายที่มี Magnesium เป็นองค์ประกอบหรือยาน้ำลดกรด เนื่องจากทำให้ประสิทธิภาพยา Less-K ลดลง
- ยาหลายชนิดที่ต้องมีการควบคุมระดับยาในเลือดอย่างเข้มงวด เช่น Digoxin (ยาหัวใจ) Thyroxine (ยาไทรอยด์) และ Lithium ไม่ควรใช้ร่วมกับ Less-K
- ยานี้มีแคลเซียม(Calcium) อาจนึกถึงนม ยาที่ฤทธิ์ลดลงเมื่อกินพร้อมนมก็ไม่ควรกินพร้อมยานี้ด้วย เช่น ยาฆ่าเชื้อในกลุ่ม Fluoroquinolones ยาฆ่าเชื้อกลุ่มเตตราไซคลีน (Tetracyclines)
ใช้รักษาอะไร?
ใช้ในการรักษาภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง:
-
การแลกเปลี่ยนไอออน (Ion Exchange): ตัวยา CPS เป็นสารที่ไม่ละลายน้ำที่เรียกว่า เรซิน ซึ่งมีแคลเซียม (Ca2+) เกาะอยู่บนพื้นผิว
-
การดักจับโพแทสเซียม: เมื่อยาเข้าสู่ลำไส้ มันจะปล่อยแคลเซียมออกมา และจับกับโพแทสเซียม (K+) ที่มีอยู่ในลำไส้แทน
-
ตำแหน่งออกฤทธิ์: ยาออกฤทธิ์อยู่ในระบบทางเดินอาหาร โดยจะถูกขับถ่ายออกมาพร้อมกับอุจจาระ ทำให้โพแทสเซียมถูกกำจัดออกจากร่างกาย
บทความนี้ตรวจสอบโดยเภสัชกร
ข้อมูลใช้เพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่แทนคำแนะนำทางการแพทย์
หากสงสัยควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
บทความแนะนำ
- ยาแก้ปวด ลดอักเสบ Gofen กินยังไง?
- ยาแก้ปวดท้อง Berclomin Tab กินยังไง?
- ยาช่วยย่อย Combizym กินยังไง?
อ้างอิง
- A. K. Tjahjadi, H. Sutanto, and A. Tjempakasari, “The Role of Cation-Exchange Resins in Hyperkalemia Management”, doi: 10.1016/j.mjafi.2024.07.001.
- E. S. Sinnathamby et al., “Hyperkalemia: Pharmacotherapies and Clinical Considerations,” Cureus, Jan. 2024, doi: 10.7759/cureus.52994.
- R. Trigonis and T. J. Ellender, “Electrolyte emergencies,” pp. 295–302, Oct. 2023, doi: 10.1093/med/9780190082581.003.0031.
- L. D. Nicola, P. M. Ferraro, A. Montagnani, R. Pontremoli, F. Dentali, and G. Sesti, “Recommendations for the management of hyperkalemia in patients receiving renin-angiotensin-aldosterone system inhibitors.,” Internal and Emergency Medicine, Sept. 2023, doi: 10.1007/s11739-023-03427-0.
- X. Wang, D. Chen, J. Wang, and H. Zhang, “Efficacy and safety of calcium polystyrene sulfonate in patients with hyperkalemia and stage 3–5 non-dialysis chronic kidney disease: a single-center randomized controlled trial,” Journal of International Medical Research, vol. 51, no. 4, pp. 030006052311675–030006052311675, Apr. 2023, doi: 10.1177/03000605231167516.
- Calcium Resonium. Available at:https://www.nps.org.au/medicine-finder/calcium-resonium-powder-for-suspension (Accessed: 16 October 2025)